Oruç ve Kanıta Dayalı Tıp

Oruç ve Kanıta Dayalı Tıp

 Değerli Meslektaşlarımız;                                                                       

 Öncelikle “Oruç ve Kanıta Dayalı Tıp” adlı elinizdeki bu kitabın doğuş öyküsünden kısaca bahsetmek isteriz; konusunda uzman olarak yıllarca aktif hasta takip eden hekimler olarak Ramazan ayı geldiğinde hastalarımızın bizlere sorduğu “Doktor Bey/Hanım, bu Ramazan oruç tutabilir miyim?” sorusuna karşı bilimsel gerçeklere dayanan yeterli bilgi birikimimizin olmadığını veya tıbbi tedavi kılavuzlarına dayanarak güvenilir ve kesin bir cevap veremediğimizi yıllar boyunca gözlemledik. Bu soru karşısında çoğu zaman kendi bilimsel donanımımız ve pratik tecrübelerimize dayalı bir cevap bulmuşuzdur. Çünkü ülkemizde bu alanda yeterli yayın, doküman veya kılavuz bulunmamaktaydı. Hastalarımızın sıklıkla verdiğimiz cevaplardan tatmin olmamaları nedeniyle, hasta doktor iletişiminde bu konuda ciddi güven sorunlarının yaşandığına aslında hepimiz şahit olduk. Oruç tutması tıbbi açıdan yüksek riskli hastaların bireysel kararlarına bağlı oruç tutmaları ve bu durumu hekimlerine söyleyememeleri sonucu hipoglisemi, dehidrasyon, elektrolit bozuklukları, hastalığın nüksetmesi veya kötüleşmesi gibi hem hastayı hem de bizleri üzen ciddi komplikasyonlar ile karşılaşabilmekteydik. 

Bizde durum böyle iken Avrupa ve Amerika bilim dünyasında sağlıklı olanlarda ve hastalarda Ramazan orucu ile ilgili yapılan araştırmalar oldukça ilgi görmekte ve özel sayılar, kılavuzlar çıkarılmakta idi. Bu araştırmaları biraz incelediğimizde özellikle Tip 1 ve Tip 2 Diabetes Mellitus (DM) hastalarında yapılan çok merkezli uluslararası araştırmalar, hastaların büyük çoğunluğunun (Tip 1 de % 43, Tip 2 DM’de % 79) doktor önerisi olsun veya olmasın oruç tuttuklarını bize göstermiştir. Toplumda sık karşılaşılan hastalık gruplarıyla ilgili bu konudaki araştırmaları incelediğimizde de gördük ki, DM dışındaki hastalıklarla ilgili kanıt düzeyi yüksek toplum bazlı çalışmalar ya yetersizdi veya hiç bulunmamaktaydı.

Bu bilgi eksikliğini ve geniş ihtiyacı gördükten sonra sorumluluk hissedip “kronik hastalıkların Ramazan ayında yönetimi” ile ilgili neler yapabileceğimizi düşündük ve olabildiğince akademik çalışmalarımızı bu alana yönlendirdik. Örneğin; asistan tezlerinde bu konulara yer verdik, araştırmalar başlattık, kongre ve sempozyumlarda bu konunun yer bulması için gayret gösterdik. Hastanelerimizde hekimlere ve hastalara yönelik eğitim seminerleri verdik. Kılavuzların Türkçe’ ye çevrilmesi için gayret ettik, ulusal bir dergide Ramazan Orucu ve Hastalıklara özel bir sayı çıkarılmasını sağladık, internet ve haber sitelerine bilgilendirici yazılar yazdık. En büyük hedeflerimizden birisi de bu konuda bilimsel verilere dayanan bir kitap çıkarmaktı.   

Elinizdeki “Oruç ve Kanıta Dayalı Tıp” adlı kitaptaki başlıca amacımız, özellikle sık karşılaşılan bazı hastalıkların Ramazan’da yönetimiyle ilgili olarak, mümkün olduğunca kanıta dayalı veya geniş kabul görmüş uzman görüşlerini ve güncel bilgileri derlemekti. Ancak gerek ulusal gerekse uluslararası literatürde maalesef büyük örneklemli randomize kontrollü orijinal çalışmaların ve meta analizlerin yetersiz olduğunu gördük. Bu nedenle kitabımızın her bölümünde konuyla ilgili mevcut literatür bilgileri ortaya koymak ve bu konularla ilgilenen meslektaşlarımıza ileriye yönelik bir perspektif sunabilmeyi arzu ediyoruz. İlgili branşları temsil eden meslek örgütlerinin de katılımıyla çok merkezli, büyük örneklemli, randomize kontrollü, orijinal çalışmaların yapılması bu konularda daha güçlü bilimsel kanıtların elde edilmesine olanak sağlayacak ve tıbbi tedavi kılavuzları hazırlanabilecektir.

Kitabımızda yer alan bölümler ilgili branşlarda yıllarca çalışan hocalarımızın konularıyla ilgili deneyim ve tecrübelerinin bir ürünüdür. Kitapta yer alan bölümler tamamen yazarların özgün yazılarıdır ve bölüme özel uzman görüşleri niteliğindedir ve meslek örgütlerinin görüşlerini yansıtmamaktadır. Dolayısıyla elinizdeki kitap her ne kadar güncel bilimsel çalışmalar taranarak ve en güvenilir bilgilerden yararlanılarak uzman görüşü niteliğinde ilgili hastalık gruplarına yönelik olarak hazırlanmış olsa da kitapta işlenen konular ve hastalıklarla ilgili öneriler bir reçete yerine geçmez. Söz konusu hastalıklarda hastanın oruç tutup tutamayacağını, eldeki bilimsel kanıtların yetersizliği sebebiyle görüşmeci bir hekim-hasta iletişimi modeli ile yarar-zarar durumu kapsamlı bir şekilde değerlendirilerek, nihai kararın hastaya bırakılmasının uygun olacağını düşünüyoruz. Doktor önersin veya önermesin hasta ısrarla oruç tutmak isterse, ilaç kullanım şeması ve doğabilecek komplikasyonlara yönelik öneriler hastayı takip eden hekim ile hasta arasında düzenlenmelidir. Yani güncel bir tıp deyimi ile “her hasta bireysel olarak kendi içinde ayrı değerlendirilmeli” ve hasta da bu konuda söz sahibi olmalıdır. 

İlk uluslararası Diyabet ve Ramazan tedavi kılavuzunu yayınlayan Amerikan Diyabet Cemiyetinin 2005 ve 2010 yılındaki kılavuzlarında üstüne vurgu yaptığı bir cümle bize bu konuda yol gösterici olacaktır; “Oruç için “endikasyon” veya “kontrendikasyon” gibi terimler kullanmaktan kaçınmaya devam ettik çünkü oruç, hastaların doktorlarından ve din eğiticilerinden aldıkları uygun tavsiyelerden sonra kendilerinin karar vereceği dini bir konudur”. Biz de kitabımızda hastalık durumunda genel olarak dini kaynaklarda oruç tutmama ruhsatı olduğunu belirtmekle birlikte, özellikle detaylı dini hükümlerin din otoritelerinin konusu olması nedeniyle bu konuya girmemeye özen gösterdik. “Oruç Nedir?” başlıklı bölümümüzde ise orucun İslamiyet’le birlikte diğer dinlerdeki yeri konusunda kısaca bir açıklama yapmayı uygun bulduk.    

Önümüzdeki dönemde ilgili alanlarda yapılacak randomize kontrollü çalışmaların sonuçları ve sizlerden gelecek eleştiri ve önerilerden yararlanarak kitabımızın baskısını güncellemeyi planlıyoruz. Bu bağlamda kitabımızla ilgili her türlü görüş ve önerileriniz bize ışık tutacaktır. Bunun yanında ülkemiz ve oruç tutan Müslümanların yaşadığı coğrafyalardaki araştırmacı doktorların oluşturacakları araştırma ağları ile bu çalışmaların çok merkezli olarak yapılmasını önemsiyoruz. Böylece önceki yıllarda bu konularda bölgesel boyutta düzenlenmiş olan toplantıların uluslararası alanda düzenlemesi ve küresel boyutta bilgi ve deneyim paylaşımının önü açılacaktır.  

Tüm kısıtlılıklara rağmen “Oruç ve Kanıta Dayalı Tıp” kitabının siz değerli meslektaşlarımıza yararlı ve yol gösterici bir kaynak olacağına inanıyoruz. Kitabın farklı branşlarda araştırma yapan ve çalışan hekimlerimize de kendi alanlarıyla ilgili yeni araştırmalar için ilham kaynağı olması bizleri mutlu edecektir. Kitabımızdaki eksiklikleri bir başka baskıda tamamlamak üzere selam ve saygılarımızla.

 

Adem ÖZKARA

Mustafa ALTAY

Kitap Detay Bilgileri
Basım Yılı2020
Baskı sayısı1.baskı
Kitap DiliTürkçe
Yazar EditörProf.Dr.Adem ÖZKARA, Prof.Dr.Mustafa ALTAY
Ebat (cm)16*24

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.
  • İnceleme: 1357
  • Ürün Kodu: 9786057578945
  • Stok Durumu: Stokta var
  • 50,00TL

Lütfen Dikkat!

Tüm siparişleriz; stok imkanlarımıza bağlı olarak mümkünse 16:00'a kadar verdiğiniz siparişler aynı gün değilse en geç 3 iş günü içerisinde kargoya verilmektedir. Yabancı yayınlar için yurtdışı sipariş gerektiğinden temin süresi 2-3 ay arasındadır. 

Etiketler: Oruç ve Kanıta Dayalı Tıp, 9786057578945, Prof.Dr.Adem ÖZKARA, Prof.Dr.Mustafa ALTAY